Stemmen: Tim Kerkhofs en Saskia van Bavel
Audioproductie: Tom Gudde

Lees hier mee met het verhaal: 

Tijdens de Eerste Wereldoorlog, die duurde van 1914 tot en met 1918, mobiliseerde Nederland zijn militairen, maar bleef ons land voor oorlogsgeweld gespaard. De Duitsers vielen echter wel België binnen en dit bracht een vluchtelingenstroom op gang richting Nederland, omdat het hier, door onze neutraliteit, veilig was. Van 7 op 8 oktober 1914 vielen de Duitsers Antwerpen aan, met zware kanonnen namen zij de stad onder vuur. Dit zorgde voor een ware uittocht van de stad, de Antwerpenaren vluchtte richting de Nederlandse grens en kwamen in groten getale naar onder andere Roosendaal en Bergen op Zoom. Tijdens die eerste weken van oktober 1914 heerste er een chaos in de stad. In eerste instantie werden de vluchtelingen opgevangen bij mensen thuis, in kerken en andere openbare gebouwen. Voor de medische zorg werd gebruik gemaakt van de aanwezige militaire dokters, Nederlandse artsen en medewerkers van het Rode Kruis. Na ongeveer een maand begon de situatie wat rustiger te worden. Op Plein 13 en Kijk in de Pot verrezen zogenaamde vluchtoorden. Alleen Plein 13 bleef de gehele Eerste Wereldoorlog een vluchtelingenkamp, eerst bestaande uit tenten en daarna barakken om de Belgen zo goed mogelijk te huisvesten en te beschermen tegen de weersomstandigheden.  

Hallo, mijn naam is Sophia de Hullu. Verpleegster worden, dat voelde als een roeping. En nu kan ik mijn roeping eindelijk uitvoeren! Helaas zijn de omstandigheden waaronder ik mijn opleiding in de praktijk kan brengen zeer triest. Door de uitgebroken oorlog in landen om ons heen komen er als sinds 1914 vluchtelingen ons land binnen. Na mijn aankomst in Bergen op Zoom in 1915 ben ik dankbaar dat ik mijn hulp aan onze gevluchte Zuiderburgen kan bieden. Elke ochtend loop ik van mijn bovenkamer op de Grote Markt naar het Vluchtoord. Hier staan tientallen barakken waar de Belgen onder moeilijke omstandigheden bij elkaar leven. Ik ondersteun de aanwezige artsen bij het inenten van de bewoners van het Vluchtoord. Iedereen leeft zo dicht op elkaar dat de kans dat er infectieziekten uitbreken erg hoog is. Vooral de uitbraak van mazelen licht op de loer. Ook andere medische behandelingen worden uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld het verbinden van bloedende wonden.   

Na 3 maanden worden de barakken langzaamaan leger. De Belgen vertrekken naar andere Vluchtoorden in Gouda, Nunspeet, Uden en Ede. Wel blijven de gevluchte Belgische woonwagenbewoners in Bergen op Zoom. De barakken waarin de Belgen woonden worden gesloopt, maar gelukkig blijft Barak 5 staan. Deze barak doet dienst als onze ziekenzaal, die helaas nodig blijft. Ik hoorde van de dokters dat deze zaal eind 1914 te klein was om alle zieken en hulpbehoevenden te huisvesten, gelukkig is dit nu niet meer het geval. We proberen onze medemensen te helpen met verzorging in de ziekenbarak, een praatje hier en daar en een hart onder de riem.  

Na lange jaren komt dan eindelijk in november 1918 het goede nieuws dat de oorlog is beëindigd. Hoewel we geen idee hebben van de verwoestingen die er in de afgelopen jaren zijn toegebracht aan het land van onze Zuiderburen, zijn we toch blij voor hen dat ze weer terug kunnen keren naar hun zo bekende omgeving.  

Dat betekent wel dat ook aan de taak van ons als dokters en verpleegsters een einde komt. Nadat in januari en februari de meeste woonwagenbewoners hun terugreis naar het Zuiden zijn gestart, wordt ons dienstverband in maart ook beëindigd. We hebben ons werk met veel liefde gedaan en altijd met de grootste inzet. Laten we hopen dat elk volk zijn eigen plek weer vindt in hun eigen land, en dat vluchten voor oorlog en geweld nooit meer nodig is.